Валюта курслари:

ЎзРВБда очилиш аукциони курси:

1 USD = UZS ()


13.11.2024

Комиссияларнинг пасайиши, шартларнинг оптималлаштирилиши ва мослашувчан операциялар тизими. ЎзРВБда қандай ўзгаришлар рўй берди?

Ўзбекистон республика валюта биржаси (ЎзРВБ) савдо иштирокчилари учун янада қулай шароитлар яратиш орқали Ўзбекистон капитал бозорини ривожлантиришни давом эттирмоқда. Биржа 2024-2028 йилларга мўлжалланган стратегияси доирасида давлат қимматли қоғозлари ва валюта воситалари билан амалга ошириладиган операцияларда воситачилик ҳақини ундириш тартибини қайта кўриб чиқди. Натижада, дилерлар харажатларини оптималлаштириш ва бозор ликвидлилигини оширишга қаратилган бир қатор ўзгартиришлар киритилди.

Шундай қилиб, тарифларни оптималлаштириш натижасида валюта своплари учун воситачилик ҳақи сезиларли даражада пасайди: битим суммасининг 0,01% дан 0,0008% гача. Ушбу ўзгариш валюта воситалари билан савдо қилишда янада қулай шарт-шароитлар яратиш ва дилерлар фаоллигини рағбатлантиришга қаратилган.

Давлат қимматли қоғозлари бозорида янги тарифлар

Ислоҳотнинг асосий элементларидан бири Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан чиқариладиган давлат қимматли қоғозлари (ДҚҚ) билан боғлиқ операциялар учун мослашувчан тарифлар тизими бўлди. Энди дилерлар бирламчи бозорда савдо қилиш учун ўзларининг савдо ҳажми ва стратегиясига мос келадиган учта тариф режасидан бирини танлаш имкониятига эга

Шуниси эътиборга лойиқки, тариф режаларида базавий ставка ҳам, иккиламчи бозорда ва дилерлараро REPO бозорида савдолар иштирокчиларининг фаоллигини рағбатлантирувчи воситачилик ҳақининг "пасайтирувчи" ставкаси ҳам назарда тутилади. Эслатиб ўтамиз, тариф сиёсати ислоҳ қилингунга қадар бирламчи бозорда (аукцион) воситачилик ҳақи ставкаси битим суммасининг 0,02 фоизини, иккиламчи бозорда эса 0,015% фоизини ташкил этган:

  • BASIC: аукцион савдосида базавий комиссия 0,0012%. Иккиламчи бозорда энг кам ҳажм 750 млрд. сўмга ва дилерлараро REPO бозорида 4 трлн. сўмга етганда, кейинги календарь ойи давомида аукционларда воситачилик ҳақи 0,0006 фоизгача пасайтирилади.
  • PRO: БҲМнинг 1,1 баравари миқдорида бир марталик мукофот билан аукционларда базавий комиссия 0,0009%. Иккиламчи бозорда савдолар ҳажми 850 млрд сўм ва REPO бозорида 6 трлн сўм бўлганда, кейинги календарь ойи давомида аукционларда воситачилик ҳақи 0,00045 фоизгача пасаяди.
  • МАХ: БҲМнинг 2,5 баравари миқдорида бир марталик мукофот билан аукцион савдосида базавий комиссия 0,0007%. Иккиламчи бозорда 1 трлн сўм ва REPO бозорида 8 трлн сўм ҳажмга сўмга етганда кейинги календарь ойи давомида аукционларда воситачилик ҳақи 0,00035 фоизни ташкил этади.

Бундан ташқари, Марказий банк облигациялари билан операциялар учун воситачилик ҳақини ҳисоблаш тартиби ўзгарди. ДҚҚ аукционларида энди воситачилик ҳақи 0,02 фоиз ўрнига 0,0012 фоизни, иккиламчи бозорда эса 0,015 фоиз ўрнига 0,0075 фоизни ташкил этади. Ушбу ўзгаришлар ЎзРВБ дилерларни қўллаб-қувватлашга интилишини таъкидлади, арзон ва мослашувчан шартларни таклиф қилди.

Янги тизимнинг афзалликлари

Ушбу мослашувчан тариф тизими дилерларга бир нечта муҳим афзалликларни тақдим этади:

  • Танлов: ҳар бир иштирокчи ўз стратегияси ва савдо ҳажмига энг мос келадиган режани танлаши мумкин.
  • Харажатларни камайтириш: янги тизим операциялар ҳажмини оширишда воситачилик харажатларини оптималлаштириш имконини беради.
  • Фаолликни рағбатлантириш: янгиланган шартлар дилерларни, шунингдек, уларнинг инвесторларини фаол жалб қилиш ва ДҚҚ бозорини кенгайтиришга қаратилган.

Иккиламчи бозорда ДҚҚ операциялари учун комиссияларнинг ўзгариши: ҳисоб-китобларга янгича ёндашув

Иккиламчи бозордан ДҚҚ сотиб олувчи дилерлар учун қимматли қоғозларни сўндириш муддатларини ҳисобга олувчи комиссиялар тузилмасига ўзгартиришлар киритилди. Янги ёндашув дилерларнинг харажатларини камайтиришга имкон беради ва ДҚҚни сўндириш муддатига қараб мослашувчан шарт-шароитлар яратиб, савдоларда фаол иштирок этишни рағбатлантиради.

  • Агар тўловни тўлашгача 200 кундан кам муддат қолган бўлса, комиссия минимал бўлади ва тўловни тўлашгача қолган кунларга ва битим суммасига қараб ҳисобланади. Бу ҳолда комиссиянинг максимал миқдори, ҳатто катта ҳажмларда ҳам, битим суммасининг 0,0075 фоиздан ошмайди.
  • Агар тўлов муддати 200 кун ва ундан ортиқ бўлса, комиссия битим суммасининг қатъий белгиланган 0,0075% ни ташкил қилади.

Рашид Усманов, ЎзРВБ бош директори:

Янги тарифларнинг жорий этилиши ЎзРВБнинг халқаро стандартларга жавоб берадиган замонавий, самарали ва рақобатбардош савдо майдончасини яратишга интилишини акс эттиради. Янги қоидалар биржадаги савдони янада шаффоф, қулай ва бозорнинг барча иштирокчилари учун фойдали қилиш, шу билан биржанинг Ўзбекистон молия бозорида ҳам, халқаро бозорда ҳам мавқеини мустаҳкамлашга қаратилган.

ЎзРВБ Ўзбекистон капитал бозорини ривожлантириш бўйича ўз миссиясини давом эттириб, дилерларни қўллаб-қувватламоқда ва уларнинг муваффақиятли фаолият юритиши учун мослашувчан шароитларни тақдим этмоқда. Ишончим комилки, ушбу ўзгаришлар фаол иштирок этиш учун қўшимча стимул яратади, мамлакат биржа тизимининг ликвидлилиги ва самарадорлигини оширишга ёрдам беради.

Поделиться новостью

Контакты пресс-центра

Копировать весь текст